آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

278

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

شده‌اند . نيوشگان عبارت از توده مؤمنان بودند ، يعنى آنان كه طاقت تعاليم دشوار طبقه برگزيدگان را نداشتند . حكمت عملى مانويه مبتنى بر قواعدى چند بود ، مخصوصا قاعده « هفت مهر » ، چهار مهر مربوط بامور معنوى و اعتقادى و سه مهر متعلق به عمل و كره‌دار اشخاص بود . سه مهر اخير از اين قرار است : مهردهان ( احتراز از اداى سخنان كفرآميز و ناپاك ) ، مهردست ( اجتناب از عمل يا پيشه‌اى كه براى انوار زيان‌آور است ) و مهردل ( پرهيز از شهوات و آرزوهاى پليد ) « 1 » . اين مهرهاى عملى نسبت بطبقه برگزيدگان و طبقه سماعون ، حكم مختلف داشت . برگزيدگان نبايستى پيشه‌اى اختيار كنند ، كه موجب زيان عناصر شود يا در پى امورى برآيند ، كه اسباب ثروت و آسايش مادى گردد . خوردن گوشت حيوانات و آزار رسانيدن بذرات نور ، كه در نباتات پنهان است ، بوسيله چيدن گياهها ممنوع بود . شراب را نيز حرام ميپنداشتند . بيش از غذاى يكروز و لباس يكسال از مال دنيا نبايستى داشته باشند . بايستى بىزن زندگانى نمايند « 2 » و براى نشر پاكى و طرز معاش بىآلايش ،

--> دينى مانى اختلافاتى موجود است ؛ ر ك شدر ، ايرانيكا ( رسالات انجمن علوم گونيتگن 1934 ) ، ص 12 و بعد ، مقايسه شود با والدشميدت - لنتس ، عقايد مانوى ص 519 و ما بعد و 592 و بعد ، آندرآس - هنينگ ، 2 ، ص 323 و بعد ؛ در باب بعضى از القاب بزرگان شريعت مانوى ر ك مقاله گوتيو در مجله آسيايى 1911 ، 2 ص 59 و ما بعد و بنونيست ، مطالعات شرق‌شناسى ، كه بوسيله موزه گيمه بيادكار ريموندلينسيه بطبع رسيده است ، قسمت 5 ( 1932 ) ، ص 155 و ما بعد ، هنينگ ، كتاب دعا و اعتراف ، ص 24 . ( 1 ) - راجع بمهرهاى هفتگانه ر ك مقاله جكسن در ج 41 مجله شرقى امريكا ، ص 68 و تحقيقات مانويه همين مؤلف . در باب فضيلتهاى پنجگانه مانويه ر ك والدشميدت - لنتس ، عقايد ، ص 574 . شرح 5 قانون اخلاقى مانويه در همان كتاب ، ص 579 و 88 و بعد . هنينگ ، كتاب دعا و اعتراف ، ص 14 ، 24 . ( 2 ) - در يك نامه ( آندراس - هنينگ ؛ 3 ، ص 357 ) كه ظاهرا بقلم سيسينيوس خليفه مانى نوشته شده ( بنابر عقيده هنينگ ) در باب دو فرزند مانى سخن رفته است ، يكى را فرزند را حج مينامد و ديگرى را فرزند مقصود ميخواند ، كه گويا مراد از فرزند اخير يكى از برگزيدگان باشد . نميدانيم كلمه فرزند در اين عبارت مجازا استعمال شده است يا نه .